Tài liệu dành cho bệnh nhân
Lo âu xã hội
Quý vị đã được chẩn đoán rối loạn lo âu xã hội. Trang này giải thích điều gì giữ nỗi sợ bị đánh giá tại chỗ và các kỹ năng làm giảm nó.
Tình trạng này là gì
Hồi hộp trước một bài thuyết trình hay buổi hẹn đầu là chuyện ai cũng có. Rối loạn lo âu xã hội được chẩn đoán khi nỗi sợ bị xấu hổ hoặc bị từ chối khiến quý vị tránh những tình huống bình thường, hoặc chịu đựng chúng trong sợ hãi, trong nhiều tháng, với cái giá thật trong công việc, tình bạn hay hẹn hò. Một số người chỉ sợ các tình huống thể hiện, như phát biểu hay bị nhìn khi ăn; người khác thấy sợ trong hầu hết mọi cuộc trao đổi. Đó không phải sự yếu kém về nhân cách, và nó đáp ứng tốt với điều trị.
Cơ thể làm gì
Trong một tình huống xã hội, hệ thống đe dọa coi khả năng bị đánh giá là nguy hiểm: mặt đỏ bừng, tim nhanh, bụng thắt, tay và giọng run. Không có gì trong đó gây hại. Vấn đề là điều xảy ra với sự chú ý. Nó quay vào trong, giám sát khuôn mặt, giọng nói và cách chọn từ của quý vị, và từ sự giám sát đó dựng lên một hình ảnh về việc mình trông thế nào, một hình ảnh hầu như luôn tệ hơn những gì người khác thấy. Tự quan sát mình cũng đồng nghĩa bỏ lỡ cái gật đầu hay nụ cười ngay trước mặt, và các cảm giác được giám sát mạnh lên khi bị theo dõi.
Vì sao nỗi sợ dai dẳng
Từ chối một lời mời mang lại nhẹ nhõm tức thì, và sự nhẹ nhõm dạy não rằng tham dự là nguy hiểm. Tham dự nhưng che giấu bản thân cũng vậy: soạn sẵn từng câu, trả lời ngắn, tránh nhìn vào mắt, nắm chặt ly nước, lên kế hoạch về sớm. Khi sự kiện diễn ra ổn, não ghi công cho sự che giấu. Người khác nhìn thấy những hành vi này, nên một người muốn kết nối có thể bị xem là xa cách. Sau đó là màn tua lại, lắp ghép từ hình ảnh bản thân lo âu, nên mỗi lần xem lại trông tệ hơn chính sự kiện.
Điều trị có ba phần
- Luyện tập theo bậc: bước vào những tình huống đã tránh, dễ trước, và ở lại đủ lâu để xem điều gì xảy ra khi không che giấu. Được trấn an thay đổi rất ít; tự thấy kết quả thay đổi rất nhiều.
- Kỹ năng chú ý và bỏ che giấu: năm kỹ năng bên dưới.
- Thuốc: SSRI như sertraline hoặc escitalopram khi lo âu nặng hoặc trị liệu đơn thuần chưa đủ; propranolol trước một buổi thể hiện cụ thể. Thuốc hỗ trợ luyện tập chứ không thay thế.
Xây thang luyện tập
- Viết ra mười đến mười lăm tình huống quý vị tránh, cộng với các hành vi che giấu dùng để vượt qua những tình huống không tránh được. Làm mỗi mục cụ thể: "ăn trưa trong bếp chung", không phải "sự kiện công việc".
- Chấm mỗi mục từ 0 đến 100 cho mức lo âu khi làm mà không che giấu.
- Sắp xếp từ dễ đến khó. Chỗ nào hai bậc cách xa, chèn một bậc giữa bằng cách đổi một biến số: thời lượng, người đi cùng, hoặc quy mô nhóm.
- Bắt đầu ở bậc 30 đến 50 điểm. Trước đó, viết kết cục sợ hãi ở dạng kiểm chứng được và mức tin rằng nó sẽ xảy ra. Trong lúc, ở lại, bỏ che giấu, và mô tả các cảm giác một cách giản dị. Sau đó, ghi lại điều một người quan sát sẽ thấy, chấm lại nỗi sợ, và ghi điều học được.
- Lặp lại hầu hết các ngày, ít nhất ba hoặc bốn lần mỗi tuần, cho đến khi bậc đó chỉ còn khó bằng một nửa. Rồi lên bậc, thay đổi người, nơi và thời gian.
Năm kỹ năng
- Chuyển hướng sự chú ý ra ngoài. Năm phút mỗi ngày, lắng nghe giọng nói trong một podcast với toàn bộ sự chú ý; mỗi khi sự chú ý trôi về mình, ghi nhận "vào trong" và quay lại. Trong trò chuyện, tự giao một nhiệm vụ hướng ngoại: tìm hiểu một sự thật cụ thể về mỗi người.
- Bỏ sự che giấu phản tác dụng. Thực hiện một cuộc trò chuyện không soạn trước. Nhìn người nói khi họ nói. Thêm một câu vào mỗi câu trả lời. Giữ tay trống suốt một sự kiện. Đưa ra một ý kiến thay vì thêm một câu hỏi.
- So sánh hình ảnh với bản ghi hình. Dự đoán mình sẽ trông lo âu đến mức nào, 0 đến 100. Ghi hình một bài nói thử ngắn. Hôm sau, chấm người trên màn hình như một người lạ và so sánh.
- Cố ý mắc lỗi nhỏ. Gửi tin nhắn có lỗi chính tả và để nguyên. Dừng năm giây giữa câu. Hỏi đường đến tòa nhà quý vị đang đứng cạnh. Dự đoán phản ứng, rồi ghi lại.
- Giới hạn màn tua lại. Viết ba dòng: điều gì đã xảy ra, mình sợ họ kết luận gì, mình có bằng chứng gì. Sửa điều gì có thật, chuyển phần còn lại vào danh sách lo lắng cho khung mười phút mỗi ngày, và hướng sự chú ý ra ngoài trở lại.
Thói quen giúp ích
Chọn một hoặc hai điều để bắt đầu, không phải cả mười.
- Làm bài tập lắng nghe hướng ngoại năm phút mỗi ngày trong hai tuần.
- Nói một câu không cần thiết với đồng nghiệp mỗi ngày.
- Ăn trưa ở nơi có người khác.
- Gọi điện hỏi một cửa hàng thay vì tìm kiếm trên mạng.
- Không dùng rượu bia trong các bước luyện để công lao thuộc về quý vị.
- Đưa ba lần luyện tiếp theo vào lịch.
- Sau một ngày khó khăn, lùi một bậc trong hai ba lần, rồi leo lại.
- Giảm dần người hỗ trợ theo giai đoạn.
- Giữ caffeine vừa phải; nó bắt chước các cảm giác quý vị sợ.
- Kể với một người điều quý vị đang luyện để việc tránh né có người chứng kiến.
Nếu không dễ hơn
- Một hành vi che giấu đã lén quay lại, như soạn thầm trong đầu hoặc chỉ tham dự với một người bạn nhất định. Tìm ra và bỏ nó.
- Bậc quá lớn. Làm phiên bản nhỏ hơn hai lần rồi quay lại.
- Luyện quá thưa. Ghi ngày giờ cụ thể lên lịch.
Tìm giúp đỡ ngay nếu
- Lo âu ngăn cản công việc, học tập hoặc ra khỏi nhà
- Uống rượu nhiều mỗi ngày để xoay xở các tình huống xã hội; hãy báo cho chúng tôi, và không tự ngưng đột ngột, vì cai có thể nguy hiểm
- Xuất hiện hoặc tăng ý nghĩ tự làm hại, nhất là trong vài tuần đầu dùng thuốc mới
- Ý nghĩ làm hại bản thân hoặc không muốn sống nữa: gọi hoặc nhắn tin 988 bất cứ lúc nào, hoặc đến phòng cấp cứu gần nhất. Nếu đang gặp nguy hiểm tức thì, gọi 911.
Nên biết
- Tiến bộ không đều. Nỗi sợ quay lại một chút sau kỳ nghỉ hoặc giai đoạn căng thẳng mà không xóa những gì quý vị đã học.
- Đánh giá mỗi lần luyện bằng việc quý vị đã làm, không phải bằng mức lo âu. Trong một cuộc trao đổi ngắn, lo âu có thể chưa kịp giảm, và lần luyện vẫn được tính.
- Sách bài tập: Managing Social Anxiety: Workbook của Hope, Heimberg và Turk. Ứng dụng: MindShift CBT (miễn phí).
Có câu hỏi về chẩn đoán hoặc điều trị của quý vị?
Alice Tran Psychiatric Care · 3060 Williams Drive, Suite 300, Fairfax, VA 22031-4648
Gọi: (703) 791-9099 · Nhắn tin: (703) 791-9838 · info@alicetrannp.com · alicetrannp.com
Tài liệu này là thông tin giáo dục chung, không phải lời khuyên y khoa, và việc đọc tài liệu không tạo ra mối quan hệ giữa người điều trị và bệnh nhân. Nội dung có thể không bao quát mọi tình huống và có thể trở nên lỗi thời, và không có bảo đảm nào được đưa ra về nội dung này. Không bắt đầu, ngưng hay thay đổi bất kỳ điều trị nào chỉ dựa trên trang này; hãy làm theo hướng dẫn của người điều trị của quý vị và liều ghi trên nhãn thuốc, và gọi phòng khám nếu điều gì ở đây khác với những gì quý vị được dặn. Trong phạm vi tối đa pháp luật cho phép, Alice Tran Psychiatric Care, Alice Tran Nurse Practitioner LLC và các tác giả không chịu trách nhiệm pháp lý phát sinh từ việc sử dụng tài liệu này. Trong trường hợp khẩn cấp, gọi 911. Nếu quý vị đang trong khủng hoảng, gọi hoặc nhắn tin 988.
© 2026 Alice Tran Psychiatric Care. Tài liệu dành cho bệnh nhân của phòng khám. Vui lòng không sao chép hoặc phân phối lại.