Cần sa có gây lo âu và loạn thần không?
Tác dụng phụ và triệu chứng cai

Nếu quý vị hút cần sa, hút THC bằng vape, dùng dạng cô đặc (dab) hay ăn bánh kẹo có cần sa (edibles), có lẽ quý vị đã nghe rằng cần sa vô hại. Nhiều người dùng để thư giãn hoặc làm dịu lo âu. Nhưng cần sa bán ngày nay mạnh hơn nhiều so với hai mươi năm trước, và nghiên cứu cho thấy rõ nó có thể gây lo âu, cơn hoảng sợ, triệu chứng cai và loạn thần, nhất là khi dùng thường xuyên và dùng sản phẩm THC cao. Đây là những điều cần biết.

Tác dụng phụ của cần sa: điều gì xảy ra khi phê

THC là thành phần của cần sa tạo ra cảm giác phê. Tác động của nó tùy vào liều, độ mạnh của sản phẩm, cách dùng, và cơ thể quý vị đã quen đến đâu.

Tâm trí và khí sắc

• Lo âu, sợ hãi, nghi ngờ người khác, bồn chồn và cáu gắt
• Cơn hoảng sợ và hoang tưởng, dễ gặp hơn ở liều cao
• Khó khăn với trí nhớ ngắn hạn, sự tập trung và phối hợp vận động
• Ít gặp hơn: ảo giác, niềm tin kỳ lạ, hoặc mất liên hệ với thực tế

Cơ thể

• Tim đập nhanh và loạn nhịp, kể cả rung nhĩ
• Chóng mặt hoặc choáng khi đứng dậy
• Khô miệng, mắt đỏ, nói líu
• Ho, khò khè và hen nặng hơn do hút hoặc vape

Tim đập dồn dập và chóng mặt có thể cảm giác như cơn đau tim, và nỗi sợ đó có thể châm ngòi thêm hoảng sợ. Đó là một lý do cơn phê xấu có thể xoáy xuống rất nhanh.

Cần sa có gây lo âu không?

Có thể, theo ba cách khác nhau.

1. Lo âu và hoảng sợ khi đang phê. Lo âu, hoảng sợ và nghi ngờ thường gặp hơn với sản phẩm THC cao, sau khi dùng lượng lớn, và ở người ít kinh nghiệm. Cần sa cũng có thể gây rối loạn lo âu do cần sa trong thời gian ngắn.
2. Cần sa mạnh hơn, lo âu nhiều hơn. Trong một phân tích, người dùng cần sa có THC từ 10 phần trăm trở lên có tỷ lệ rối loạn lo âu lan tỏa cao hơn người dùng loại yếu hơn: khoảng 19 phần trăm so với 12 phần trăm.
3. Lo âu khi giảm hoặc ngừng. Đây là điều đa số bỏ sót. Lo âu nằm trong những triệu chứng cai thường gặp nhất. Nhiều người thấy lo âu sau khi ngừng, kết luận rằng cần sa đang điều trị lo âu của mình, và dùng lại. Các nhà lâm sàng được khuyến cáo cụ thể không nhầm cai với rối loạn lo âu, vì sự nhầm lẫn đó giữ vòng lặp tiếp diễn.

Mối liên hệ đã được chứng minh chưa? Lo âu và hoảng sợ ngắn hạn do THC được ghi nhận rõ. Việc dùng lâu dài có gây rối loạn lo âu kéo dài hay không thì chưa ngã ngũ, và nghiên cứu còn trái chiều. Dùng cần sa cũng gắn với kết quả kém hơn khi điều trị rối loạn khí sắc và lo âu.

Triệu chứng cai cần sa

Cai có thể xảy ra khi người dùng thường xuyên hoặc nhiều ngừng đột ngột hoặc giảm mạnh. Gần một nửa người dùng hằng ngày có một số triệu chứng cai.

Triệu chứng thường gặp (tâm trí và khí sắc)

• Lo âu hoặc bồn chồn
• Cáu gắt, giận dữ hoặc gây hấn
• Đứng ngồi không yên
• Khó ngủ, kể cả mơ sống động hay kỳ lạ
• Khí sắc thấp hoặc trầm
• Chán ăn hoặc sụt cân

Triệu chứng thể chất (ít gặp hơn)

• Đau bụng hoặc co thắt
• Run tay
• Đổ mồ hôi hoặc đổ mồ hôi đêm
• Ớn lạnh hoặc sốt nhẹ
• Nhức đầu
• Đau cơ

Cai cần sa kéo dài bao lâu?

• Bắt đầu: một đến hai ngày sau khi ngừng
• Đỉnh: ngày hai đến sáu
• Kéo dài: thường vài tuần; ba tuần hoặc hơn ở người dùng nhiều

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ mô tả diễn tiến dài hơn một chút, triệu chứng đỉnh khoảng ngày mười và hết khoảng ngày ba mươi. Cai thường nặng hơn khi dùng thường xuyên hơn, lâu hơn và loại mạnh hơn.

Vì sao điều này quan trọng: cai thường nhẹ và tự qua, nhưng là một trong những lý do chính khiến người ta dùng lại. Giảm dần từ từ có thể làm nhẹ bớt. Tìm giúp đỡ y khoa ngay nếu cai gây ý nghĩ tự sát hoặc làm nặng thêm một tình trạng sức khỏe tâm thần sẵn có.

Cần sa có gây loạn thần không? Nghiên cứu cho thấy gì

Có. Loạn thần nghĩa là mất liên hệ với thực tế: nghe thấy tiếng nói, nhìn thấy những thứ không có, hoặc tin chắc rằng có người theo dõi hay muốn hại mình. Cần sa liên quan đến loạn thần ở ba mức.

1. Loạn thần ngắn hạn khi đang phê. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy THC có thể tạo ra trạng thái loạn thần ngắn, thường kéo dài vài giờ. CBD thì không. Tùy cách đặt câu hỏi, 5 đến 50 phần trăm người lớn cho biết có triệu chứng loạn thần ngắn khi phê.
2. Loạn thần do cần sa. Đôi khi loạn thần kéo dài nhiều ngày đến nhiều tuần sau khi hết phê và cần điều trị y khoa. Nó thường cải thiện sau khi ngừng, nhưng hay quay lại nếu dùng tiếp.
3. Nguy cơ tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực cao hơn. Đến một nửa số người được chẩn đoán loạn thần do cần sa được chẩn đoán tâm thần phân liệt hoặc rối loạn lưỡng cực nhiều năm sau. Các nghiên cứu đăng ký quốc gia thấy một phần năm đến một nửa tiến triển thành rối loạn loạn thần kéo dài giống hệt tâm thần phân liệt, thường hơn ở người bắt đầu từ tuổi thiếu niên hoặc dùng loại THC cao. Một phân tích gộp năm 2026 ước tính khoảng một trong năm người bị loạn thần do cần sa sau này mắc rối loạn phổ tâm thần phân liệt, và khoảng một trong hai mươi mắc rối loạn lưỡng cực.

Tần suất và độ mạnh quan trọng

• Nguy cơ tăng theo tần suất: cao hơn khoảng 35 phần trăm khi dùng hằng tuần và 76 phần trăm khi dùng hằng ngày, so với không dùng.
• Người dùng cần sa có nguy cơ loạn thần cao gấp hai đến bốn lần người chưa từng dùng.
• Dùng thường xuyên hoặc dùng loại THC cao gắn với nguy cơ tâm thần phân liệt cao gấp khoảng sáu lần.

Ai có nguy cơ cao nhất

• Thanh thiếu niên và người trẻ. Một nghiên cứu dài hạn năm 2024 thấy nguy cơ rối loạn loạn thần cao gấp mười một lần gắn với việc dùng cần sa ở tuổi thiếu niên. Bắt đầu sớm gắn với khởi phát sớm hơn, triệu chứng nặng hơn và tái phát nhiều hơn.
• Tiền sử gia đình. Nguy cơ cao hơn nếu người thân gần có tâm thần phân liệt hoặc rối loạn loạn thần khác.
• Đã có rối loạn loạn thần. Cần sa gắn với tái phát nhiều hơn, triệu chứng nặng hơn và nhập viện nhiều hơn.

Cần sa gây loạn thần đã được chứng minh chưa? Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho bằng chứng mạnh rằng THC gây loạn thần ngắn hạn. Với tâm thần phân liệt, bằng chứng đến từ các nghiên cứu dài hạn trên nhóm lớn, trong đó việc dùng cần sa đi trước loạn thần ngay cả sau khi tính đến rượu và các chất khác. Các nhà nghiên cứu vẫn tranh luận bao nhiêu là nguyên nhân trực tiếp và bao nhiêu là yếu tố nguy cơ chung hoặc người dùng cần sa để đối phó với triệu chứng sớm. Đa số người dùng cần sa không bao giờ mắc tâm thần phân liệt, nhưng cần sa có vẻ có thể khởi phát loạn thần kéo dài ở người dễ tổn thương.

Triệu chứng loạn thần do cần sa: dấu hiệu cảnh báo

Tìm giúp đỡ nếu quý vị hoặc một người bạn nhận thấy bất kỳ điều nào sau đây trong hoặc sau khi dùng cần sa:

• Nghe thấy tiếng nói hoặc nhìn thấy những thứ người khác không thấy
• Hoang tưởng mạnh, hoặc cảm giác bị theo dõi, bị giám sát, bị nhắm đến
• Những niềm tin không có nghĩa với người xung quanh
• Suy nghĩ hoặc lời nói lộn xộn, rối rắm
• Rút khỏi bạn bè và gia đình, hoặc hành xử rất khác
• Triệu chứng không phai sau khi hết phê

Thêm các tác hại lâu dài của cần sa

• Nghiện (rối loạn sử dụng cần sa): khoảng ba trong mười người dùng cần sa mắc phải. Nguy cơ tăng khi dùng hằng ngày, bắt đầu sớm và dùng sản phẩm THC cao.
• Trầm cảm và ý nghĩ tự sát: dùng lâu dài gắn với nguy cơ trầm cảm và ý nghĩ, hành vi tự sát cao hơn.
• Trí nhớ và tư duy: vấn đề về học tập, trí nhớ, sự chú ý và tốc độ xử lý. Ở người lớn, một phần cải thiện sau khoảng hai mươi lăm ngày không dùng cần sa.
• Tim và đột quỵ: nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và loạn nhịp cao hơn. Dùng hằng ngày gắn với bệnh mạch vành và đột quỵ nhiều hơn dùng thỉnh thoảng.
• Phổi: ho, khò khè, đàm và viêm phế quản mạn do hút hoặc vape.
• Dạ dày: nôn ói nặng tái diễn (hội chứng nôn do cannabinoid), trào ngược, viêm tụy và loét.
• Ung thư: nguy cơ ung thư đầu, cổ và họng cao hơn, nhất là ở người hút.
• Lái xe và chấn thương: nhiều tai nạn xe và tai nạn lao động hơn.
• Tạp chất: một số sản phẩm chứa nấm mốc, kim loại nặng hoặc thuốc trừ sâu.
• Thai kỳ: gắn với cân nặng khi sinh thấp, em bé nhỏ hơn và nhiều lần nằm hồi sức sơ sinh hơn.

Cách giảm nguy cơ nếu quý vị dùng cần sa

• Dùng thưa hơn, và tránh dùng hằng ngày.
• Chọn sản phẩm THC thấp. Bỏ qua dab, dạng cô đặc và cart THC cao.
• Đi chậm với edibles. Chờ ít nhất hai đến ba giờ trước khi dùng thêm.
• Chờ đến giữa độ tuổi hai mươi, hoặc không dùng, để bảo vệ bộ não đang phát triển.
• Hoàn toàn không dùng nếu có tiền sử gia đình loạn thần, có rối loạn loạn thần hay lưỡng cực, hoặc đang mang thai.
• Nếu dùng nhiều, giảm dần thay vì ngừng một lúc, để cai nhẹ hơn.
• Ngừng và tìm giúp đỡ nếu nhận thấy hoang tưởng, tiếng nói hoặc suy nghĩ rối rắm.

Cách bỏ cần sa: luôn có sự hỗ trợ

Rối loạn sử dụng cần sa và cai đều điều trị được. Tư vấn và liệu pháp nhận thức hành vi là điều trị chính, và một nhà cung cấp dịch vụ tâm thần có thể điều trị lo âu, trầm cảm hoặc vấn đề giấc ngủ thường nằm bên dưới việc dùng nhiều. Đường dây SAMHSA National Helpline 1-800-662-4357 miễn phí, bảo mật và hoạt động suốt ngày đêm bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Nếu ai đó đang trong khủng hoảng hoặc có ý nghĩ tự sát, hãy gọi hoặc nhắn 988.

Câu hỏi thường gặp

Cần sa có gây lo âu không?

Có thể. THC có thể gây lo âu và cơn hoảng sợ, nhất là với sản phẩm THC cao, liều lớn hoặc ít kinh nghiệm. Lo âu cũng là một trong những triệu chứng cai cần sa thường gặp nhất.

Vì sao tôi thấy lo âu khi ngừng hút cần sa?

Rất có thể đó là cai. Lo âu, cáu gắt, bồn chồn và khó ngủ thường bắt đầu một đến hai ngày sau khi ngừng và đỉnh khoảng ngày hai đến sáu.

Cai cần sa kéo dài bao lâu?

Thường vài tuần. Một số người dùng nhiều có triệu chứng ba tuần hoặc lâu hơn.

Cần sa có gây cơn hoảng sợ không?

Có, nhất là ở liều cao. Tim đập nhanh do THC có thể làm hoảng sợ nặng hơn.

Cần sa có thể gây loạn thần ngay lần đầu dùng không?

Có. Một liều lớn cần sa THC cao có thể gây hoang tưởng hoặc ảo giác ngắn hạn ngay cả ở người dùng lần đầu.

Loạn thần do cần sa kéo dài bao lâu?

Các đợt ngắn kéo dài vài giờ. Loạn thần do cần sa có thể kéo dài nhiều ngày đến nhiều tuần và thường cải thiện sau khi ngừng, nhưng hay quay lại nếu dùng tiếp.

Cần sa có gây tâm thần phân liệt không?

Dùng thường xuyên và dùng loại THC cao, nhất là ở tuổi thiếu niên, gắn với nguy cơ cao hơn. Khoảng một trong năm người bị loạn thần do cần sa sau này mắc rối loạn phổ tâm thần phân liệt.

Vape THC và dab có nguy hiểm hơn hoa cần sa không?

Sản phẩm mạnh hơn gắn với nhiều trải nghiệm loạn thần và nhiều lo âu hơn cần sa loại yếu.

CBD có giống THC không?

Không. Nguy cơ loạn thần mô tả ở đây gắn với THC. CBD không tạo ra trạng thái loạn thần ngắn như THC.

Cần sa có gây nghiện không?

Có. Khoảng ba trong mười người dùng cần sa mắc rối loạn sử dụng cần sa.

Xem thêm: Cần sa cho lo âu: dịu hay bẫy? · Cần sa và sự tập trung trong ADHD · Trộn cần sa với thuốc ADHD · Cơn lo âu và cơn hoảng sợ · Tâm thần phân liệt: hướng dẫn cho bệnh nhân và gia đình · Điều trị lo âu