Hết tuổi khám nhi: hướng dẫn cho sinh viên về việc chuyển điều trị ADHD và lo âu

Bạn đã sống chung với ADHD hoặc lo âu nhiều năm. Bạn có chẩn đoán, có loại thuốc hiệu quả, và có nếp sinh hoạt ổn định. Rồi bạn tròn 18 tuổi, chuyển vào ký túc xá ở George Mason hoặc bắt đầu học ở NOVA, và bỗng nhiên bác sĩ tâm thần nhi hoặc bác sĩ nhi khoa của bạn không thể tiếp tục khám cho bạn nữa.

Điều nhiều người trẻ sợ nhất là: một người điều trị mới sẽ đối xử với họ như người lạ, nghi ngờ một chẩn đoán họ đã mang cả thập kỷ, hoặc cho rằng họ chỉ đang tìm thuốc kích thích. Nỗi sợ đó dễ hiểu, nhưng đó không phải cách chăm sóc tốt dành cho người lớn vận hành.

Vì sao bạn phải đổi người điều trị?

Phần lớn bác sĩ nhi và bác sĩ tâm thần trẻ em được đào tạo để chăm sóc bệnh nhân đến hết tuổi thiếu niên, và nhiều phòng khám đặt giới hạn tuổi cứng, thường là 18. Đây là một bước bình thường gọi là chuyển tiếp chăm sóc y tế: chuyển từ mô hình lấy gia đình làm trung tâm sang mô hình lấy bệnh nhân làm trung tâm.

Vấn đề là bước chuyển này thường thiếu kế hoạch. Dữ liệu quốc gia cho thấy chỉ khoảng 15% thanh thiếu niên nhận được sự chuẩn bị chuyển tiếp như hướng dẫn khuyến nghị, dù chuyên gia cho rằng việc lên kế hoạch nên bắt đầu từ khoảng 12 tuổi. Khi bàn giao vội vàng, người trẻ có nguy cơ thực sự bị gián đoạn điều trị, gồm hết thuốc, triệu chứng nặng hơn, và bỏ điều trị hoàn toàn.

Khám tâm thần trẻ em và người lớn khác nhau thế nào

• Ai cung cấp thông tin. Chẩn đoán ADHD ở trẻ dựa nhiều vào báo cáo từ cha mẹ và giáo viên. Ở người lớn, trọng tâm chuyển sang chính bạn tự thuật lại, có thêm thông tin từ người hiểu rõ bạn nếu có thể.
• Ngưỡng chẩn đoán. DSM-5 yêu cầu ít nhất sáu triệu chứng ở trẻ dưới 17 tuổi, nhưng chỉ năm triệu chứng ở thanh thiếu niên lớn và người lớn.
• Vai trò của bệnh sử tuổi thơ. Với người lớn, việc xác nhận triệu chứng đã có từ thọi thơ ấu, trước 12 tuổi, là trung tâm. Đây chính là lý do hồ sơ cũ của bạn rất có giá trị.
• Sàng lọc rộng hơn về bệnh đi kèm. Buổi khám người lớn chú ý kỹ đến lo âu, trầm cảm, sử dụng chất, và các vấn đề nội khoa như bệnh tuyến giáp.
• Trách nhiệm về thuốc. Việc điều trị bằng thuốc kích thích ở người lớn thường kèm thỏa thuận về thuốc kiểm soát và tra cứu hệ thống theo dõi đơn thuốc của tiểu bang. Đây là biện pháp an toàn thường quy áp dụng cho mọi người, không phải dấu hiệu bạn bị nghi ngờ.

Cách chuyển việc điều trị mà không phải bắt đầu lại

• Xin hồ sơ sớm. Hãy xin giấy tờ chẩn đoán, các đánh giá trước đây, lịch sử dùng thuốc gồm những gì hiệu quả và không hiệu quả, và các ghi chú gần đây.
• Đề nghị bàn giao trực tiếp nếu có thể. Những lần chuyển tiếp tốt nhất đều có sự trao đổi giữa người điều trị cũ và mới.
• Đừng để đơn thuốc bị gián đoạn. Đây là điểm thất bại phổ biến nhất, nên hãy tìm người điều trị mới trước khi thuốc hiện tại hết.
• Biết nguồn hỗ trợ tại trường. Tìm hiểu trung tâm tư vấn hoặc y tế của trường cung cấp những gì, cùng chính sách bảo mật và hỗ trợ học tập.

Tìm người điều trị tôn trọng bệnh sử của bạn

Không phải người điều trị nào cho người lớn cũng quen với các tình trạng khởi phát từ tuổi thơ. Mục tiêu là tìm người kê đơn có kinh nghiệm về ADHD và lo âu ở người lớn, xem chẩn đoán sẵn có của bạn là điểm khởi đầu.

Khi liên hệ một phòng khám, bạn hoàn toàn có thể hỏi thẳng: Phòng khám có điều trị ADHD và lo âu ở người lớn không? Có sẵn sàng tiếp tục một chẩn đoán và loại thuốc đã có không? Có nhận hồ sơ từ người điều trị trước không? Một phòng khám hoan nghênh những câu hỏi này đang báo hiệu rằng bạn sẽ được xem là đối tác, không phải đối tượng bị nghi ngờ.

Hết tuổi khám nhi không có nghĩa là bạn phải kể lại câu chuyện sức khỏe tâm thần của mình từ đầu.