Trazodone cho giấc ngủ.
Liều thấp, không gây lệ thuộc, và những điều cần biết.
Trazodone là một trong những thuốc ngủ được kê đơn phổ biến nhất trong ngành tâm thần, không phải vì nó được thiết kế cho giấc ngủ, mà vì ở liều thấp, đặc tính an thần của nó tỏ ra hữu ích về mặt lâm sàng cho mất ngủ mà không có nguy cơ lệ thuộc như các lựa chọn khác. Hiểu rõ khác biệt về liều giữa công dụng cho giấc ngủ và cho trầm cảm, cảm giác uể oải buổi sáng cần lường trước, và ý nghĩa thực sự của cảnh báo về cương đau kéo dài sẽ giúp bạn dùng thuốc tự tin hơn.
Bài viết này chỉ nhằm cung cấp thông tin và không thay thế cuộc trao đổi với người kê đơn của bạn. Các quyết định về thuốc luôn cần được đưa ra cùng một nhà cung cấp y tế có giấy phép hành nghề, người nắm rõ toàn bộ bệnh sử của bạn.
Trazodone Là Gì?
Trazodone được xếp vào nhóm thuốc đối kháng và ức chế tái hấp thu serotonin (SARI). Nó chặn một số thụ thể serotonin nhất định (5-HT2A và 5-HT2C), ức chế tái hấp thu serotonin, và cũng chặn thụ thể histamine H1 cùng thụ thể alpha-1 adrenergic. Thuốc được FDA phê duyệt cho rối loạn trầm cảm chủ yếu ở liều cao (300 đến 600 mg mỗi ngày). Ở liều thấp, đặc tính chặn histamine và alpha-1 tạo ra tác dụng an thần mà không có hiệu quả chống trầm cảm đáng kể.
Việc dùng trazodone cho giấc ngủ là ngoài chỉ định nhưng cực kỳ vững chắc trong thực hành. Đây là một trong những đơn thuốc tâm thần ngoài chỉ định phổ biến nhất tại Hoa Kỳ, được hậu thuẫn bởi hàng thập kỷ sử dụng lâm sàng và một nền tảng bằng chứng hợp lý cho mất ngủ.
Liều Cho Giấc Ngủ So Với Liều Chống Trầm Cảm
Sự phân biệt này rất quan trọng:
- Giấc ngủ / mất ngủ: 25 đến 100 mg trước khi đi ngủ. Ở khoảng liều này, trazodone hoạt động chủ yếu qua việc chặn histamine và alpha-1 để tạo tác dụng an thần. Nó có tác dụng ngay đêm đầu tiên. Không cần nhiều tuần để tích lũy.
- Công dụng chống trầm cảm: 300 đến 600 mg mỗi ngày, chia thành nhiều lần. Ở các liều này, sự ức chế tái hấp thu serotonin trở nên có ý nghĩa về mặt dược lý và tạo hiệu quả chống trầm cảm sau vài tuần. Các liều này ngày nay hiếm khi được dùng, vì SSRI và SNRI phần lớn đã thay thế trazodone trong vai trò thuốc chống trầm cảm, nhưng trazodone vẫn được FDA phê duyệt cho trầm cảm.
Nếu bạn được kê trazodone 50 mg trước khi ngủ để hỗ trợ giấc ngủ, nó đang hoạt động như một thuốc an thần, không phải thuốc chống trầm cảm. Điều này khiến một số bệnh nhân ngạc nhiên khi tra cứu và thấy trazodone được mô tả chủ yếu như một thuốc chống trầm cảm.
Vì Sao Trazodone Được Ưu Tiên Hơn Các Lựa Chọn Khác Cho Giấc Ngủ
- Không gây lệ thuộc hay hội chứng cai. Khác với benzodiazepine (Xanax, Klonopin) và các thuốc nhóm Z (Ambien, Lunesta), trazodone không gây lệ thuộc về thể chất. Bạn không cần tăng liều theo thời gian và có thể ngừng thuốc mà không có hội chứng cai.
- Không phải chất bị kiểm soát. Không đòi hỏi các thủ tục kê đơn đặc biệt.
- Không gây suy giảm nhận thức ngày hôm sau ở liều thấp, so với nhiều thuốc an thần gây ngủ khác.
- Có tác dụng ngay đêm đầu tiên: khác với thuốc chống trầm cảm và buspirone, không có giai đoạn chờ đợi.
- Hữu ích khi mất ngủ đi kèm trầm cảm hoặc lo âu: nó có thể giải quyết vấn đề giấc ngủ và đồng thời góp phần hỗ trợ tâm trạng ở mức nhẹ.
Tác Dụng Phụ Thường Gặp
- Uể oải buổi sáng / cảm giác "say thuốc": lời than phiền phổ biến nhất. Thời gian bán thải của trazodone là 5 đến 9 giờ, nghĩa là một phần tác dụng an thần kéo dài sang buổi sáng. Uống thuốc sớm hơn vào buổi tối (9 đến 10 giờ tối thay vì ngay trước khi ngủ) có thể giúp ích. Liều thấp hơn cũng giảm uể oải.
- Chóng mặt hoặc choáng váng: đặc biệt khi thức dậy giữa đêm; cần cân nhắc nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi
- Khô miệng
- Đau đầu
- Hạ huyết áp tư thế: do chặn alpha-1; hãy đứng dậy từ từ
- Buồn nôn: ăn nhẹ khi uống thuốc có thể giúp ích
Cảnh báo về cương đau kéo dài (priapism): Trazodone có một tác dụng phụ hiếm nhưng nghiêm trọng: priapism, tình trạng cương cứng kéo dài không liên quan đến kích thích tình dục. Đây là cấp cứu y khoa cần được xử trí ngay lập tức. Tỷ lệ ước tính khoảng 1 trên 6.000 bệnh nhân nam. Nếu tình trạng cương kéo dài hơn 4 giờ, hãy đến phòng cấp cứu ngay lập tức, vì chậm trễ có thể dẫn đến rối loạn cương dương vĩnh viễn. Tác dụng phụ này không ảnh hưởng đến phụ nữ. Điều then chốt là biết nó tồn tại và hành động nhanh nếu nó xảy ra.
Mẹo Thực Tế Về Thời Điểm Uống Thuốc
- Uống 30 đến 60 phút trước giờ đi ngủ dự định
- Uống cùng một chút thức ăn để giảm buồn nôn và giúp hấp thu ổn định hơn
- Nếu uể oải buổi sáng là vấn đề, hãy thử uống sớm hơn vào buổi tối hoặc trao đổi về liều thấp hơn
- Hãy chắc chắn bạn có đủ 7 đến 8 giờ dành cho giấc ngủ, vì ngủ ngắn trong khi trazodone còn tác dụng sẽ làm uể oải nặng hơn
Xem thêm
Đang chật vật với giấc ngủ tại Virginia?
Alice Tran, PMHNP-BC, cung cấp dịch vụ quản lý thuốc cho mất ngủ, trầm cảm và lo âu qua telehealth và trực tiếp trên toàn Virginia. Vấn đề giấc ngủ thường gắn với bức tranh lớn hơn, nên việc tìm đúng hướng tiếp cận rất quan trọng. Nhận hầu hết các gói bảo hiểm.
Đặt lịch tư vấn Tìm hiểu về điều trị mất ngủ →Nguồn tham khảo
- U.S. Food and Drug Administration: Desyrel (trazodone) prescribing information. www.accessdata.fda.gov
- U.S. National Library of Medicine, MedlinePlus: Drug Information. medlineplus.gov
- Qaseem A, et al. "Management of Chronic Insomnia Disorder in Adults: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians." Annals of Internal Medicine, 2016.
- Centers for Disease Control and Prevention: About Sleep. www.cdc.gov
Anh Tran (Alice), PMHNP-BC, FNP-BC
Thạc Sĩ Điều Dưỡng Chuyên Khoa Gia Đình & Tâm Thần
Alice là điều dưỡng chuyên khoa với chứng nhận kép PMHNP và FNP tại Virginia, được đào tạo dưới bác sĩ tâm thần Errol Segall, MD (hơn 50 năm kinh nghiệm). Cô điều trị ADHD, lo âu, trầm cảm và nhiều tình trạng khác, trực tiếp tại Fairfax và qua telehealth trên toàn Virginia, bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Tìm hiểu thêm →